Wat zijn bewaarwijnen?

Hoe leuk is het om een bijzondere gebeurtenis, zoals een geboorte te markeren met een wijn uit dat specifieke jaar? Heel leuk! Een bewaarwijn is als een tijdcapsule en het openen ervan, jaren later, kan herinneringen doen herleven. Met de term bewaarwijnen worden wijnen bedoeld die gebaat zijn bij een langere rijping na de botteling. Laten we beginnen door vast te stellen dat de meeste wijn die tegenwoordig wordt gemaakt, bedoeld is om direct gedronken te worden. Dat wil zeggen: ze kunnen misschien wel een paar jaar worden bewaard, maar ze zullen hier niet beter van gaan smaken. De charme van deze wijnen zit hem in de druifeigen- en vergistingsaroma's - vaak fruitig, soms bloemig en vooral niet al te ingewikkeld. Échte bewaarwijnen kunnen in hun jeugd wat gesloten,stroef of zelfs ronduit streng overkomen. Met jaren in de kelder winnen deze wijnen aan aromatische complexiteit en intensiteit , terwijl de tannines geleidelijk zachter worden en de zuren beter in de wijn integreren. Het resultaat is een wijn die veel beter in balans is en een rijk geschakeerd palet van geuren en smaken biedt.

Wijn uit geboortejaar cadeau geven

Iemand een wijn uit zijn of haar geboortejaar cadeau geven is ontzettend leuk. Geen (oogst)jaar is per slot van rekening hetzelfde. Een rijke oogst, of juist een moeizaam "wijnmakersjaar". Een koel voorjaar, een warme nazomer, regen of hagel, vrieskou - al deze factoren kunnen van jaar tot jaar verschillen en hebben direct invloed op hoe een wijn uiteindelijk zal smaken. Denk daarnaast eens aan de omstandigheden die bij het wijngoed zelf een rol spelen. Bijvoorbeeld het eerste oogstjaar van een nieuwe generatie uit een wijnfamilie, of juist de laaste oogst van een ervaren oude wijnmaker. En wat te denken van de turbulentie rondom Covid-19 in het wijnjaar 2020? Met een geboortewijn schenk je de ontvanger in feite een stukje gebottelde geschiedenis uit het jaar waarin hij of zij het levenslicht zag.  

Bij Marius kun je terecht voor wijn uit het geboortejaar 2014, 2015, 2016, 2017, 2018 en 2019. Ben je op zoek naar een wijn uit een specifiek geboortejaar? Neem dan even contact met ons op via e-mail of telefoon (070 36 33 100).

Waardoor kan een wijn goed worden bewaard?

Alle wijn wil onder invloed van oxidatie uiteindelijk azijn worden. Er zijn - gelukkig - een aantal componenten die ervoor zorgen dat een wijn goed kan worden bewaard: zuren, polyfenolen/tannines, (rest)suiker en alcohol. Hieronder leggen we kort uit op welke manier deze componenten (gecombineerd) bijdragen aan het bewaarpotentieel van een wijn.

Zuren gaan de oxidatie en verkleuring van wijn tegen - bedenk maar eens hoe een beetje citroensap heel goed helpt tegen het bruin kleuren van een stukje appel. Vooral polyfenolen (zoals anthocyanen die rode wijn zijn kleur geven) worden door een hogere zuurgraad beschermd. Hiernaast is de aanwezigheid van wijnzuren van belang omdat ze een wijn frisheid geven. Naarmate een wijn ouder wordt, zullen de jeugdige fruitaroma's plaatsmaken voor rijpingsgeuren van gedroogd/geconfijt fruit, leer, tabak, specerijen, et cetera. Frisse zuren helpen deze rijpere tonen in balans te brengen.

Tannine is een component die tijdens het wijnmaken uit de schillen (en soms ook de stelen en pitten) van druiven én uit eikenhouten vaten kan worden onttrokken. Doordat tannine zuurstof aantrekt en bindt, werkt het als antioxidant voor andere componenten in de wijn. Het vormt als het ware een eerste verdedigingslinie voor de wijn. Tijdens de rijping van een wijn vormen tannine en andere polyfenolen (zoals anthocyanen) steeds langere ketens - polymerisatie heet dat. Deze ketens worden uiteindelijk zo lang dat ze neerslaan tot droesem/depot. Dit proces maakt dat de wijn over de tijd zachter zal gaan smaken.

Suiker in zoete wijnen kan - net als tannine - zuurstof aantrekken en binden, waardoor andere componenten (tijdelijk) beschermd blijven tegen oxidatie. Daarnaast kunnen suikers in dessertwijnen voorloperstoffen van aroma's "vasthouden" en op een later moment tijdens de rijping loslaten. Dat is de reden dat gerijpte dessertwijnen toch in sommige gevallen nog zeer jeugdige aroma's tonen.

Alcohol kan in bepaalde situaties ook optreden als conserverende component - denk daarbij vooral aan versterkte wijnen als Port en Madeira en hoog alcoholische wijnen als Amarone della Valpolicella. De antimicrobiële werking van alcohol zorgt dat de kleine kwelgeest acetobacter geen kans krijgt om de wijn tot azijn te maken. Daarnaast zijn veel aromastoffen veel beter oplosbaar in alcohol dan in water, waardoor ze minder snel vervliegen en dus langer bewaard blijven tijdens de rijping van een wijn.

Met die beschermende componenten zijn we er nog niet. Een wijn moet namelijk ook over voldoende concentratie van fruit beschikken om succesvol te kunnen rijpen. De aromatische ontwikkeling is uiteindelijk een van de meest onderscheidende factoren van een gerijpte wijn ten opzichte van een jeugdige wijn. Tijdens de rijping in de fles vinden in een wijn biochemische processen plaats, waarbij jeugdige aroma's van vers fruit en bloemen verdwijnen en nieuwe aroma's verschijnen. Denk aan estervorming door interactie tussen zuren en alcoholen, de vorming van zogeheten aromatische norisoprenoïden, en nog veel meer zeer complexe processen.

Zoals met wel meer zaken, ligt het volledige verhaal over de bewaarbaarheid van wijnen veel ingewikkelder dan kan worden opschreven in een paar alinea's. Het is vooral het samenspel van de bovengenoemde zaken en tal van andere componenten in de wijn, dat zorgt voor een succesvolle rijping van wijnen op fles. Des te belangrijker is het om goed advies in te winnnen in de zoektocht naar bewaarwijnen.

Waar komen bewaarwijnen vandaan?

In eerste instantie worden bewaarwijnen vaak gezocht in de "klassieke" wijnstreken van de "oude wereld". Dat wil overigens niet zeggen dat alle wijnen die daar vandaan komen goed bewaard kunnen worden. En andersom worden op veel plaatsen buiten deze streken wijnen gemaakt die het bewaren meer dan waard zijn. Een paar voorbeelden van wijnstreken die bekend staan om hun bewaarwijnen zijn:

  • Bordeaux (Frankrijk) - rode wijnen en witte wijnen
  • Bourgogne (Frankrijk) - rode wijnen en witte wijnen
  • Rhône (Frankrijk) - vooral rode wijnen
  • Piemonte (Italië) - vooral rode wijnen
  • Toscane (Italië) - vooral rode wijnen
  • Veneto (Italië) - vooral rode wijnen
  • Rioja (Spanje) - vooral rode wijnen
  • Ribera del Duero (Spanje) - vooral rode wijnen
  • Mosel (Duitsland) - witte wijnen
  • Douro (Portugal) - versterkte rode wijnen
  • Madeira (Portugal) - versterkte rode wijnen
Even geduld a.u.b.